Kiedy dzwonić pod 112, a kiedy jechać do szpitala po porodzie?
Większość dolegliwości w połogu jest częścią normalnego gojenia, ale niektóre objawy mogą oznaczać krwotok, zakażenie, zakrzepicę albo stan przedrzucawkowy. Tabela pomoże ci ocenić, jak szybko szukać pomocy. Jeśli nie wiesz, do której grupy należy twój objaw, wybierz pilniejszą.
| Co zrobić | Przykładowe objawy |
|---|---|
| Dzwoń pod 112 | Bardzo obfite krwawienie, gdy krew przesiąka przez podpaskę i ubranie, zwłaszcza z zawrotami głowy, osłabieniem lub kołataniem serca. Duszność, ból w klatce piersiowej, kaszel z krwią. Drgawki, utrata przytomności, splątanie, bardzo szybki oddech. Myśli o skrzywdzeniu siebie lub dziecka, omamy. |
| Jedź od razu na SOR albo do izby przyjęć szpitala z oddziałem położniczym | Krwawienie, które się nasila zamiast słabnąć, lub nawrót jaskrawoczerwonej krwi. Duże skrzepy. Gorączka z dreszczami, bólem brzucha lub cuchnącymi odchodami. Silny ból głowy, który nie mija po lekach, mroczki lub błyski przed oczami, ból pod żebrami, wymioty, nagły obrzęk twarzy, dłoni lub stóp. Ból i obrzęk jednej łydki. |
| Zadzwoń do położnej lub lekarza tego samego dnia | Gorączka bez innych alarmujących objawów. Bolesna, zaczerwieniona i gorąca pierś. Rana krocza lub po cięciu, która jest coraz bardziej czerwona, obrzęknięta i bolesna albo sączy się z niej ropa. Ból lub pieczenie przy oddawaniu moczu. Smutek, lęk lub poczucie, że sobie nie radzisz, które trwają dłużej niż około 2 tygodnie albo się nasilają. |
| Zapytaj położną przy najbliższej wizycie | Odchody, które stopniowo jaśnieją i jest ich coraz mniej. Ból krocza lub rany, który z dnia na dzień słabnie. Pytania o karmienie, zaparcia, popuszczanie moczu, zmęczenie, antykoncepcję czy pielęgnację blizny. |
Do szpitala nie prowadź sama, poproś kogoś bliskiego o podwiezienie albo wezwij pomoc. Jeśli to możliwe, jedź do szpitala, w którym rodziłaś, bo ma twoją dokumentację, ale w nagłej sytuacji wybierz najbliższy. Jak wygląda prawidłowy przebieg połogu tydzień po tygodniu, opisujemy w osobnym tekście o tym, ile trwa połóg.
Jakie krwawienie po porodzie jest niebezpieczne?
Odchody połogowe są na początku krwiste i obfite, a potem stopniowo jaśnieją i jest ich mniej. Niepokojące jest krwawienie, które zamiast słabnąć nagle się nasila, wraca jako jaskrawoczerwona krew po kilku dniach spokoju albo idzie z dużymi skrzepami, na przykład większymi niż moneta pięciozłotowa. Sygnałem alarmowym jest też nieprzyjemny, cuchnący zapach odchodów.
Według brytyjskiego Królewskiego Kolegium Położników i Ginekologów (RCOG) nieprawidłowe lub obfite krwawienie może pojawić się nie tylko w pierwszej dobie, ale nawet do 12 tygodni po porodzie. Takie późne krwawienie często wiąże się z zakażeniem macicy, a czasem z fragmentem łożyska, który został w macicy. Wymaga oceny lekarza, a przy obfitym krwawieniu badań w szpitalu.
Przy krwawieniu, które przesiąka przez podpaskę i ubranie, albo gdy kręci ci się w głowie, słabniesz lub serce bije bardzo szybko, nie jedź sama i nie czekaj. Połóż się i dzwoń pod 112.
Kiedy gorączka w połogu wymaga pilnej pomocy?
Gorączka po porodzie może oznaczać zakażenie macicy, rany krocza lub po cięciu, dróg moczowych albo zapalenie piersi. Lek przeciwgorączkowy może przynieść ulgę, ale nie zastąpi oceny, dlatego skontaktuj się z położną lub lekarzem jeszcze tego samego dnia. Jeśli gorączce towarzyszą dreszcze, ból brzucha lub cuchnące odchody, jedź do szpitala.
- Macica: ból w dole brzucha, który narasta zamiast słabnąć, i odchody o nieprzyjemnym zapachu.
- Rana krocza lub po cięciu: coraz większe zaczerwienienie, obrzęk i ból, sączenie ropy lub płynu o brzydkim zapachu, rozchodzenie się brzegów rany.
- Piersi: twarde, zaczerwienione, gorące i bolesne miejsce, zwykle w jednej piersi, często z dreszczami i objawami jak przy grypie.
- Drogi moczowe: ból lub pieczenie przy oddawaniu moczu, częste parcie na pęcherz.
Ciężkie zakażenie może rozwinąć się szybko. Dzwoń pod 112, jeśli oddychasz bardzo szybko, jesteś splątana, mówisz niewyraźnie, masz bladą, siną lub marmurkową skórę, silne dreszcze albo czujesz się tak źle jak nigdy wcześniej.
Jakie objawy mogą oznaczać zakrzepicę lub stan przedrzucawkowy po porodzie?
Ryzyko zakrzepicy żył głębokich jest wyższe przez 6 tygodni po porodzie. Typowy objaw to ból, obrzęk i zaczerwienienie lub zasinienie jednej nogi, najczęściej łydki. Z takimi objawami jedź od razu do szpitala, a jeśli dochodzi duszność albo ból w klatce piersiowej, dzwoń pod 112, bo skrzeplina mogła dotrzeć do płuc.
Stan przedrzucawkowy kojarzy się z ciążą, ale może pojawić się albo utrzymywać także w dniach i tygodniach po porodzie. Objawy to silny ból głowy, który nie mija po zwykłych lekach przeciwbólowych, zaburzenia widzenia, takie jak mroczki czy błyski, ból pod żebrami, wymioty i nagły obrzęk twarzy, dłoni lub stóp. Z tymi objawami jedź od razu do szpitala, a przy drgawkach lub utracie przytomności dzwoń pod 112.
Jeśli w ciąży miałaś nadciśnienie albo stan przedrzucawkowy, zapytaj przy wypisie, czy i jak często mierzyć ciśnienie w domu. Wynik pomiaru zapisz i pokaż położnej podczas wizyty.
Baby blues, depresja czy psychoza poporodowa: kiedy szukać pomocy od razu?
Baby blues zaczyna się zwykle około 3. doby po porodzie: płaczliwość, drażliwość i kłopoty ze snem mijają najczęściej po około 10 dniach. Jeśli smutek, lęk, brak radości albo poczucie, że jesteś złą matką, trwają dłużej lub się nasilają, może to być depresja poporodowa. Powiedz o tym położnej lub lekarzowi POZ, a do psychiatry możesz pójść bez skierowania.
Psychoza poporodowa jest rzadka, dotyczy około 1 na 1000 kobiet po porodzie, i zwykle zaczyna się nagle w pierwszych tygodniach. Objawy to omamy, słyszenie głosów, urojenia, splątanie, skrajne pobudzenie lub myśli o śmierci. To stan nagły, który wymaga leczenia w szpitalu, dlatego dzwoń pod 112 albo jedź do szpitala psychiatrycznego, gdzie w nagłej sytuacji przyjmą cię bez skierowania.
Jeśli masz myśli o skrzywdzeniu siebie lub dziecka, dzwoń pod 112. Jeśli potrzebujesz porozmawiać, możesz zadzwonić pod bezpłatny, całodobowy numer Centrum Wsparcia dla Osób Dorosłych w Kryzysie Psychicznym 800 70 2222 albo do Kryzysowego Telefonu Zaufania 116 123. Bliscy, którzy zauważą u ciebie nagłą zmianę zachowania, też mogą wezwać pomoc.
W czym pomoże położna POZ, a kiedy potrzebny jest lekarz?
Położna POZ odbywa po porodzie co najmniej 4 wizyty patronażowe w domu i przez cały połóg ocenia twój stan zdrowia. Według standardu opieki okołoporodowej sprawdza między innymi obkurczanie macicy, ilość i wygląd odchodów, gojenie krocza lub rany po cięciu, piersi i laktację, oddawanie moczu i stolca oraz samopoczucie, a w 4. tygodniu ryzyko depresji poporodowej.
- Z położną omówisz: gojenie krocza i rany, zdjęcie szwów, karmienie piersią i bolesne brodawki, dno miednicy i popuszczanie moczu, nastrój i zmęczenie, powrót płodności.
- Lekarz jest potrzebny, gdy objawy wskazują na powikłanie: krwotok, zakażenie, zakrzepicę, stan przedrzucawkowy, zapalenie piersi, które nie mija, czy depresję lub psychozę.
Gdy problem wykracza poza kompetencje położnej, standard zobowiązuje ją, żeby powiedziała ci o potrzebie konsultacji lekarskiej lub psychologicznej. Położna POZ pracuje w dni robocze w godzinach 8:00-18:00, więc wieczorem, w nocy i w weekend nie czekaj na jej telefon, tylko szukaj pomocy w nocnej i świątecznej opiece zdrowotnej, w szpitalu albo pod numerem 112.
Gdzie szukać pomocy w nocy, w weekend i w święta?
Nocna i świąteczna opieka zdrowotna działa od poniedziałku do piątku w godzinach 18:00-8:00 oraz całodobowo w dni ustawowo wolne od pracy. Nie potrzebujesz skierowania ani rejestracji i nie obowiązuje rejonizacja. Lekarz udziela porady w przychodni, przez telefon, a gdy jest to medycznie uzasadnione, także w domu.
To dobre miejsce na przykład przy gorączce z bolesną piersią albo pieczeniu przy oddawaniu moczu, które nie mogą czekać do rana. Nie jest to miejsce na stany zagrażające życiu: przy obfitym krwawieniu, duszności czy bólu w klatce piersiowej dzwoń pod 112, a na SOR i do izby przyjęć możesz zgłosić się bez skierowania, niezależnie od miejsca zamieszkania.
Adres najbliższego punktu nocnej opieki, szpitala z SOR lub dyżurującej apteki podadzą ci konsultanci bezpłatnej, całodobowej Telefonicznej Informacji Pacjenta NFZ pod numerem 800 190 590. To infolinia informacyjna, a nie porada medyczna, więc przy niepokojących objawach nie zastąpi kontaktu z lekarzem.
Ten tekst dotyczy zdrowia mamy. Jeśli niepokoi cię stan dziecka, na przykład gorączka, apatia, słabe ssanie lub narastająca żółtaczka, skontaktuj się z lekarzem, a w nagłej sytuacji dzwoń pod 112.
