Ile wizyt patronażowych przysługuje z NFZ?
Położna podstawowej opieki zdrowotnej (POZ) odbywa po porodzie nie mniej niż 4 wizyty patronażowe. Według przepisów o świadczeniach gwarantowanych przypadają one na 1-6 tydzień życia dziecka, a NFZ i pacjent.gov.pl opisują je jako 4-6 wizyt. Wizyty są bezpłatne i odbywają się w domu, w obecności rodziców lub opiekunów.
Cztery wizyty to minimum, a nie limit. Położna prowadzi opiekę według indywidualnego planu, który dopasowuje do stanu twojego i dziecka oraz do sytuacji w domu. Jeśli coś wymaga częstszej kontroli, na przykład przyrost masy ciała albo gojenie rany, zapytaj o dodatkową wizytę.
Osobne zasady obowiązują, gdy dziecko zostaje w szpitalu dłużej niż mama. Wtedy po jego powrocie do domu położna odbywa jeszcze co najmniej 2 wizyty, a gdy dziecko wychodzi ze szpitala bez mamy, co najmniej 4 wizyty tam, gdzie przebywa. U wcześniaków opieka w domu przebiega według planu dostosowanego do wieku i zdrowia dziecka.
Kiedy położna POZ przychodzi na pierwszą wizytę po porodzie?
Pierwsza wizyta patronażowa odbywa się nie później niż w ciągu 48 godzin od otrzymania przez położną POZ zgłoszenia urodzenia dziecka lub informacji o wypisie mamy ze szpitala. Soboty, niedziele i dni ustawowo wolne od pracy nie wliczają się do tego terminu, więc po wypisie w piątek wizyta może wypaść dopiero na początku kolejnego tygodnia.
Zgłoszenie o porodzie szpital przekazuje położnej POZ lub przychodni w dniu wypisu. Zawiera ono między innymi adres, pod którym będziesz przebywać z dzieckiem, i numer telefonu, dlatego przy wypisie upewnij się, że te dane są aktualne. Jeśli szpital nie może ustalić twojej położnej, informuje cię o zasadach jej wyboru.
Dobrze też zadzwonić do położnej samodzielnie, gdy jesteście już w domu. To najprostszy sposób, żeby od razu umówić pierwszą wizytę i nie czekać na informację, która mogła utknąć po drodze.
Jak wybrać położną POZ i zgłosić jej poród?
Żeby położna POZ objęła was opieką, potrzebna jest deklaracja jej wyboru. Najlepiej złożyć ją jeszcze w ciąży, bo wtedy możesz skorzystać z bezpłatnej edukacji przedporodowej, a po porodzie wiesz już, do kogo dzwonić. Deklarację złożysz:
- w przychodni, w której pracuje wybrana położna,
- bezpośrednio u położnej, która ma umowę z NFZ,
- przez Internetowe Konto Pacjenta, w sekcji POZ, wybierając placówkę i położną,
- elektronicznie, z podpisem kwalifikowanym, zaufanym lub osobistym.
Wybór położnej jest bezpłatny, a zmienić ją bez opłaty możesz dwa razy w roku kalendarzowym. Za każdą kolejną zmianę w tym samym roku trzeba zapłacić. Dane swojej położnej sprawdzisz na Internetowym Koncie Pacjenta.
Po porodzie zadzwoń do położnej i powiedz jej o urodzeniu dziecka, nawet jeśli szpital wysłał już zgłoszenie. Przy okazji zapytaj w przychodni, jakie deklaracje warto złożyć dla dziecka.
Co położna sprawdza podczas wizyty patronażowej z NFZ?
Zakres wizyt określa standard organizacyjny opieki okołoporodowej i jest szerszy, niż wiele osób zakłada. Podczas wizyt położna POZ w szczególności:
- ocenia stan zdrowia twój i dziecka, rozwój fizyczny noworodka, przyrost masy ciała i stopień zażółcenia skóry,
- udziela porady laktacyjnej: ocenia technikę karmienia, ssanie i jego skuteczność oraz pomaga rozwiązywać problemy z laktacją,
- uczy kąpieli noworodka, pielęgnacji skóry i kikuta pępowiny,
- zdejmuje szwy z rany krocza lub brzucha, jeśli jest taka potrzeba,
- doradza w sprawie dna miednicy, powrotu płodności, planowania rodziny i radzenia sobie ze stresem,
- przypomina o szczepieniach i badaniach profilaktycznych dziecka, wizycie u dentysty do 6. tygodnia od porodu i u lekarza położnika po zakończeniu połogu.
Gdy problem wykracza poza jej kompetencje, położna mówi ci o potrzebie konsultacji lekarskiej lub psychologicznej. Po zakończeniu wizyt patronażowych opiekę nad dzieckiem przejmuje pielęgniarka POZ, a położna dalej wspiera ciebie, także w karmieniu piersią.
Czym różni się patronaż z NFZ od prywatnej wizyty położnej?
Patronaż z NFZ ma określone minimum i ramy organizacyjne. Położna POZ jest dostępna od poniedziałku do piątku w godzinach 8:00-18:00, z wyłączeniem dni ustawowo wolnych od pracy, a terminy wizyt ustalacie wspólnie. Przepisy nie określają długości pojedynczej wizyty, więc zależy ona od położnej i od tego, co dzieje się u was. Prywatnie ustalasz te sprawy bezpośrednio z wybraną położną.
| Kryterium | Wizyta z NFZ (położna POZ) | Prywatna wizyta położnej |
|---|---|---|
| Koszt | bezpłatnie | płatnie, według cennika położnej |
| Liczba wizyt | co najmniej 4 w 1-6 tygodniu życia dziecka, więcej, gdy wymaga tego stan zdrowia | tyle, ile ustalicie, także pojedyncza wizyta |
| Wybór położnej | położna z twojej deklaracji, spośród położnych POZ z umową z NFZ | dowolna położna, którą sama wybierzesz |
| Termin | dni robocze w godzinach 8:00-18:00, pierwsza wizyta w ciągu 48 godzin od zgłoszenia | według grafiku położnej, czasem także wieczorem lub w weekend |
| Długość wizyty | nieokreślona w przepisach, zależy od potrzeb i grafiku położnej | ustalana przy rezerwacji |
| Zakres | zdrowie mamy i dziecka, porada laktacyjna, pielęgnacja, edukacja | zależny od oferty, na przykład dłuższa konsultacja laktacyjna lub terapia blizny |
Kiedy warto dopłacić za prywatną położną po porodzie?
Prywatna wizyta ma sens wtedy, gdy potrzebujesz czegoś, czego ramy NFZ nie dają albo nie dają od razu. Najczęściej chodzi o:
- konkretną osobę, na przykład położną, którą znasz z ciąży lub ze szkoły rodzenia, a która nie jest twoją położną POZ,
- termin wieczorny lub weekendowy, gdy partner jest w domu i też chce się wszystkiego nauczyć,
- dłuższą, spokojną wizytę z czasem na wszystkie pytania,
- położną z dodatkowymi kwalifikacjami laktacyjnymi, gdy karmienie boli albo dziecko słabo przybiera,
- dodatkową wizytę poza planem położnej POZ, na przykład zaraz po powrocie do domu.
Ceny prywatnych wizyt zależą od miasta, długości i zakresu wizyty oraz dojazdu. Na MyMidwife znajdziesz położne, które przyjeżdżają do domu, a na ich profilach sprawdzisz ceny i zakres usług, zanim zarezerwujesz termin.
Czy można korzystać z położnej z NFZ i prywatnej jednocześnie?
Tak. Prywatna wizyta nie odbiera ci prawa do bezpłatnego patronażu, a położna POZ nadal odbywa swoje wizyty. Najrozsądniej traktować patronaż z NFZ jako podstawę, a prywatną położną jako uzupełnienie tam, gdzie potrzebujesz więcej czasu, innego terminu albo konkretnych umiejętności.
Żeby opieka się nie dublowała, mów każdej położnej o drugiej i o jej zaleceniach. Trzymaj w jednym miejscu wypis ze szpitala, książeczkę zdrowia dziecka i notatki z ważenia, bo różne wagi mogą dawać nieco inne wyniki. Jeśli zalecenia się różnią, na przykład w sprawie dokarmiania, poproś o wyjaśnienie i nie zmieniaj karmienia na własną rękę.
Niezależnie od tego, kto was odwiedza, przy gorączce, obfitym krwawieniu, duszności, narastającej żółtaczce lub apatii dziecka nie czekaj na kolejną wizytę. Skontaktuj się z lekarzem, a w nagłej sytuacji dzwoń pod 112.
